آشكار نباشد . كسى كه ايمان به دين دارد و مىداند براى او در دين وظايفى معين شده است ، به حكم عقل و فطرت خود ملزم است . البته تقليد او هم بايد بر مبناى علم و عقل و فطرت باشد . عبد الأعلى گويد از امام صادق عليه السلام پرسيدم : هَلْ جُعِلَ فى الناسِ أَداةً يَنالُونَ بِها المَعْرِفَةُ ؟ قال : لا ، قُلْتُ : فَهَلْ كُلِّفُوا المَعْرِفَةَ ؟ قال : لا ، إنّ عَلَى اللَّهِ البيانَ لايُكَلِّفُ اللَّهُ العِبادَ إلّاوُسْعَها وَلا يُكَلِّفُ نَفْساً إلّاما آتاها . « 1 » آيا در مردم ابزارى نهاده شده است تا بدان وسيله به معرفت دست يابند . فرمود : نه ، عرض كردم : آيا به كسب معرفت مكلّف شده‌اند ، فرمود : نه ، بر خداست كه بيان كند و خداوند بندگان را به اندازهء توانشان تكليف كند . و هر كسى را به آنچه داده است مكلّف سازد . سنّت الهى درباره اين موجود شگفت‌انگيز اين است كه براى رسيدن به بارگاه ربوبى كه فلسفهء عالى آفرينش اوست بر سر دو راهى امر و نهى تكليف قرار گيرد و با گزينش مختارانهء خود ، در عرصهء حيات آزمايش شود . براى همين است كه از بهشت برين به دنياى فانى سراى گرفتارى و آزمون فرود آمد تا در پرتو ابزارها و قدرت‌هايى مانند نيروى عقل و احساس و اراده كه در اختيار او نهاده شده است آزادى انتخاب داشته باشد . او به عنوان يك موجود خداگونه استعدادى را داراست كه مىتواند از محدودهء انسانى فراتر رفته و از راه محبّت ، آزمايش ، خوف و رجا به حق برسد .

--> ( 1 ) - بحار الأنوار : 5 / 302 ، باب 14 ، حديث 10 ؛ الكافى : 1 / 163 ، حديث 5 ؛ المحاسن : 1 / 276 ، باب 39 ، حديث 392 .